"Wspólne" nie zawsze znaczy dobre
W polskim prawie domyślnym ustrojem jest wspólność majątkowa. Oznacza to, że pensja męża i żony trafia do "jednego worka". Jeśli mąż narobi długów, komornik może zapukać do drzwi i zająć telewizor kupiony z pensji żony.
Kiedy intercyza chroni?
Rozdzielność majątkowa (intercyza) działa na przyszłość. Chroni dochody, które zarobisz PO podpisaniu aktu notarialnego.
A co z długami sprzed intercyzy?
Tu jest pułapka. Jeśli dług powstał w czasie trwania wspólności, a wierzyciel (np. bank) miał zgodę drugiego małżonka na kredyt – intercyza nie pomoże. Będziecie odpowiadać majątkiem, który był wspólny.
Upadłość jednego małżonka
To najtrudniejszy moment. Jeśli mąż ogłasza upadłość, cały majątek wspólny (np. mieszkanie) wchodzi do masy upadłości i jest sprzedawany przez syndyka. Żona traci dom, a dostaje jedynie spłatę swojego udziału (pieniądze) po sprzedaży.
Dlatego przed złożeniem wniosku o upadłość konsumencką konieczna jest analiza sytuacji rodzinnej. Czasami warto poczekać z wnioskiem rok po ustanowieniu rozdzielności.
Kiedy intercyza to "must have"?
- gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą i bierze kredyty inwestycyjne,
- jeżeli planujesz gwarantować kredyt komuś z rodziny,
- kiedy partner ma nawyk życia ponad stan i zaciąga chwilówki.
Intercyza podpisana przed powstaniem długów pozwala ograniczyć odpowiedzialność do majątku osobistego dłużnika. Im szybciej reagujesz, tym lepiej – notariusz może wyznaczyć datę wejścia rozdzielności nawet "od jutra".
Jak ustanowić rozdzielność?
- Rezerwujesz wizytę u notariusza (koszt zwykle 500–600 zł).
- Zabierasz dowody osobiste i – jeśli macie – odpis aktu małżeństwa.
- Podpisujecie umowę o rozdzielności, która zacznie obowiązywać od dnia wskazanego w akcie.
W wyjątkowych sytuacjach można złożyć pozew o rozdzielność majątkową do sądu. Sędzia może orzec rozdzielność nawet wstecznie, np. od momentu separacji faktycznej. To ratunek, gdy małżonek ukrywa długi i nie chce iść do notariusza.
Co z długami już istniejącymi?
Jeżeli podpisujecie intercyzę po tym, jak pojawiły się zaległości:
- wierzyciele nadal mogą prowadzić egzekucję z majątku wspólnego powstałego przed podpisem,
- komornik ma prawo pytać o Twoje zarobki, jeśli dług wynika z kredytu zaciągniętego wspólnie,
- bank wypowie umowę i będzie pozywać oboje małżonków.
Realna ochrona pojawia się dopiero dla majątku nabytego i dochodów osiągniętych po rozdzielności. Dlatego warto równolegle przygotować strategię spłaty lub restrukturyzacji długów.
Checklista dla małżonków
- Zrób audyt długów: sprawdź BIK, KRD, precyzyjnie policz zobowiązania.
- Oddziel konta bankowe i ustal budżet domowy – kto co płaci.
- Zabezpiecz mieszkanie: rozważ wpisy w księdze wieczystej (hipoteka, służebność).
- Wyznacz plan: ugody z wierzycielami, restrukturyzacja działalności, ewentualna upadłość.
Im więcej faktów przedstawisz doradcy, tym łatwiej oceni, czy w ogóle warto składać wniosek o bankructwo i jak nie skrzywdzić bliskich.